Ghoksewa

  • HOME (current)
  • ABOUT
  • FEATURES
  • REVIEWS
  • BLOG
  • DOWNLOAD
  • CONTACT
  • Install Now
Current Affairs

संविधान दिवस तथा राष्ट्रिय दिवस, २०८३

  • Ajnabee Khadka
  • September 19, 2026
  • 210

संविधान दिवस तथा राष्ट्रिय दिवस, २०८३

Constitution Day and National Day, 2083
  • दिवस मनाइने मिति: हरेक वर्ष असोज ३ गतेको दिन — वि.सं. २०७२ असोज ३ गते संविधान जारी भएको दिनको स्मरणमा संविधान दिवस मनाइंदै आइएको,
  • नेपालको संविधान जारी भएको ११ वर्ष पूरा भई १२औँ वर्षमा प्रवेश गरेको अवसरमा वि.सं. २०८३ मा मनाइएको यो दिवस ११औँ संविधान दिवस तथा राष्ट्रिय दिवस
  • राष्ट्रिय दिवसको सन्दर्भ: सरकारले वि.सं. २०७२ असोज ३ गते संविधान जारी भएको दिनलाई राष्ट्रिय दिवसका रूपमा समेत मनाउँदै आएको,

नेपालको संविधानको पृष्ठभूमिका मुख्य चरणहरू:

घटना विवरण
सशस्त्र द्वन्द्व र विस्तृत शान्ति सम्झौता
  • नेपालमा दश वर्षसम्म चलेको सशस्त्र द्वन्द्वलाई अन्त्य गर्न वि.सं. २०६३ साल मङ्सिर ५ गते तत्कालीन सरकार र ने.क.पा. (माओवादी) बीच विस्तृत शान्ति सम्झौता भएको,
  • यस सम्झौताले संविधान सभाको निर्वाचनमार्फत नयाँ संविधान निर्माण गर्ने मार्गप्रशस्त गरेको,
जनआन्दोलन २०६२/६३
  • निरंकुश राजतन्त्रको अन्त्य र पूर्ण लोकतन्त्रको बहालीका लागि भएको १९ दिने ऐतिहासिक जनआन्दोलनले नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ जारी गर्न र संविधान सभाको चुनाव सुनिश्चित गर्न निर्णायक भूमिका खेलेको,
पहिलो संविधान सभा (२०६४–२०६९)
  • वि.सं. २०६४ चैत २८ गते पहिलो संविधान सभाको निर्वाचन भएको,
  • यस सभाले ४ वर्षसम्म प्रयास गरे तापनि राज्य पुनर्संरचना र शासकीय स्वरूप जस्ता गम्भीर विषयमा सहमति जुट्न नसक्दा वि.सं. २०६९ जेठ १४ गते संविधान जारी नगरी नै विघटन भएको,
दोस्रो संविधान सभा (२०७०–२०७२)
  • संवैधानिक शून्यता अन्त्य गर्न वि.सं. २०७० मङ्सिर ४ गते दोस्रो संविधान सभाको निर्वाचन भएको,
  • अघिल्लो सभाले गरेका कामहरूको स्वामित्व ग्रहण गर्दै यस सभाले संविधान निर्माण प्रक्रियालाई अघि बढाएको,
१६ बुँदे सहमति र संविधान घोषणा
  • संविधान निर्माणमा देखिएका विवादहरूलाई सुल्झाउन प्रमुख राजनीतिक दलहरूबीच वि.सं. २०७२ जेठ २५ गते ऐतिहासिक १६ बुँदे सहमति भएको,
  • यसै सहमतिका आधारमा संविधानको मस्यौदा तयार गरी जनताको राय सुझाव समेत लिइएको,
  • अन्ततः २०७२ असोज ३ गते राष्ट्रपतिद्वारा संविधान सभाबाट पारित संविधान जारी गरिएको,

नेपालको संविधान (२०७२) जारी हुनुअघिका मुख्य तथ्यहरू:

विषय विवरण
संविधान सभा अध्यक्ष (Chairman of the Constitutional Assembly) सुवासचन्द्र नेम्वाङ
संविधान मस्यौदा समिति सभापति (Chairman of Drafting Committee) कृष्णप्रसाद सिटौला
संवैधानिक राजनीतिक संवाद तथा सहमति समिति सभापति
डा. बाबुराम भट्टराई
नेपालका प्रमुख चार राजनीतिक दलहरू बीच भएको १६ बुँदे सहमति
वि.सं. २०७२ जेठ २५ (नेपालका प्रमुख चार राजनीतिक दलहरू (नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, एकीकृत माओवादी, र मधेसी जनाधिकार फोरम लोकतान्त्रिक) बीच भएको,)
नेपालको संविधानको मस्यौदा पेश
वि.सं. २०७२ असार २४ (मस्यौदा समितिका सभापति कृष्णप्रसाद सिटौलाद्वारा संविधान सभामा पहिलो मस्यौदा प्रस्तुत)
जनताको राय संकलन
वि.सं. २०७२ साउन ४ र ५ गते (देशव्यापी रूपमा मस्यौदामाथि जनताको सुझाव संकलन गरिएको,)
नेपालको संविधान पारित
वि.सं. २०७२ भदौ ३० गते (संविधान सभाको दुई-तिहाइभन्दा बढी बहुमतबाट पारित)
सभाध्यक्षद्वारा प्रमाणीकरण
वि.सं. २०७२ असोज १ गते (सभाध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङले संविधानलाई प्रमाणित गर्नुभएको,)
नेपालको संविधान घोषणा
 वि.सं. २०७२ असोज ३ गते (राष्ट्रपति रामवरण यादवद्वारा आधिकारिक रूपमा जारी) 
  • नेपालको संविधान, २०७२ मा हस्ताक्षर गर्ने सभासद: कूल ५९८ सभासद मध्ये ५३७ जना
  • विरोध र बहिष्कार: ५७ जना सभासद (मुख्यतः मधेश केन्द्रित दलका) ले मतदान प्रक्रिया बहिष्कार गरेका,
  • नेपालको संविधानको मस्यौदा समिति सदस्य संख्या: संविधान मस्यौदा समितिमा ७३ जना सदस्यहरू रहेका,

Categories

  • Current Affairs 799
  • Gorkhapatra 343
  • Others 1185
  • Vacancy 1
  • Past Questions 146
  • Nepal Police 9

Latest Blogs

World Day of Peace, 2026
Current Affairs

विश्व शान्ति दिवस, २०२६

  • Sep 21, 2026
  • 10
Nepal's diplomatic relations with ASEAN countries
Others

नेपालको आसियान (ASEAN) राष्ट्रहरूसँगको कूटनीतिक सम्बन्ध

  • Sep 20, 2026
  • 29
Ranking of SAARC countries by population (from largest to smallest)
Others

जनसंख्याको आधारमा सार्क राष्ट्रहरूको क्रम (ठूलो देखि सानो)

  • Sep 20, 2026
  • 52
Short list of best works for the Pahachan Award for BS 2081 and 2082
Current Affairs

पहिचान पुरस्कारको लागि वि.सं. २०८१ र २०८२ सालका लागि उत्कृष्ट कृतिहरूको संक्षिप्त सूची

  • Sep 19, 2026
  • 104
Organized Organization, Nayab Subba (Fifth Level), 2083/06/03
Past Questions

संगठित संस्था, नायब सुब्बा (पाँचौं तह) , २०८३/०६/०३

  • Sep 19, 2026
  • 104
COPYRIGHT © 2026. ALL RIGHTS RESERVED. GHOKSEWA