रामसार सम्मेलन (Ramsar Convention) को बारे केहि आधारभूत तथ्यहरु

• सिमसार क्षेत्र भन्नाले प्राकृतिक अथवा कृत्रिम रूपले सृजना भई स्थायी वा अस्थायी रूपमा पानीले ढाकेको, पानी बग्ने वा झरनाका रूपमा खसेर बनेको दलदल, धाप, जरुवा क्षेत्र वा नुनिलो तथा क्षारयुक्त पानी रहेको ठाउँ वा भू–भागलाई बुझिन्छ।

• पूर्ण नाम - Ramsar Convention on Wetlands of International Importance Especially as Waterfowl Habitat (अन्तर्राष्ट्रिय महत्वको सिमसार क्षेत्रमा रामसार महासन्धि, विशेष गरी जलचर वासस्थानको रूपमा)

• अपनाइएको मिति - २ फेब्रुअरी १९७१

• स्थान - इरानको रामसर शहर

• लागु भएको मिति - २१ डिसेम्बर १९७५

• मुख्यालय - ग्लैंड, स्विट्जरल्यान्ड

मुख्य उद्देश्य

1. आर्द्रभूमि (वेटल्यान्ड्स) को संरक्षण र बुद्धिमानीपूर्वक उपयोग सुनिश्चित गर्नु,

2. जैविक विविधता संरक्षण गर्दै दिगो विकासमा योगदान पुर्‍याउनु,

3. अन्तर्राष्ट्रिय, राष्ट्रिय, क्षेत्रीय र स्थानीय स्तरमा सहयोगद्वारा वेटल्यान्ड्सको संरक्षण,

मुख्य प्रावधानहरू:

1. अनुच्छेद 2(4):

   • प्रत्येक सदस्य राष्ट्रले कम्तीमा एउटा आर्द्रभूमिलाई "अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वको वेटल्यान्ड्स" को सूचीमा नामांकन गर्नुपर्ने,

   • नामांकनको आधार: आर्द्रभूमिले जल विज्ञान, पारिस्थितिकी, मानव समुदाय, र वन्यजन्तु संरक्षणमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनु पर्ने,

2. बुद्धिमानीपूर्वक उपयोग (Wise Use):

   • आर्द्रभूमिको पारिस्थितिक चरित्र कायम राख्दै, यसलाई दिगो रूपले उपयोग गर्नुपर्ने,

   • मानिस र वातावरणलाई फाइदा पुर्‍याउने गरी व्यवस्थापन गर्नुपर्ने,

महत्त्वपूर्ण जानकारीहरू:

1. यो सम्मेलन वेटल्यान्ड्सको संरक्षणका लागि पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता,

2. सम्मेलनले हरेक वर्ष २ फेब्रुअरीलाई वर्ल्ड वेटल्यान्ड्स डे का रूपमा मनाउने घोषणा गरेको,

3. हालसम्म (२०२४ सम्म) १७० भन्दा बढी देश यो सम्झौतामा सामेल,

4. विश्वभर २,५००+ वेटल्यान्ड्स "रामसर साइट्स" का रूपमा सूचीकृत,

प्रभावकारी भूमिका:

1. पर्यावरणीय सन्तुलन कायम राख्न सहयोग।

2. जैविक विविधताको संरक्षण।

3. जल स्रोतहरूको दिगो व्यवस्थापन।