गोर्खा राज्यको स्थापना

गोर्खा राज्यको स्थापना

गोर्खामा शाह वंशको स्थापना हुनु अघि त्यहाँ खडक राजाहरूको शासन थियो। तर, जातीय भेदभाव, दमन, र धार्मिक उच्छृंखलताका कारण गोर्खाका बासिन्दाहरू तिनको शासनप्रति असन्तुष्ट थिए। जनताले राज्यच्युत गराएर योग्य व्यक्तिलाई राजा बनाउने चाहना राखेका थिए। यतिबेला द्रव्य शाहको गोर्खाली जनतासँग सम्पर्क भयो।

द्रव्य शाहको व्यक्तित्वबाट प्रभावित जनताले उनलाई राजा बनाउने विचार गरे। त्यस समयमा ‘लिगलिग’ भन्ने स्थानमा घले थरका गुरुङहरूले विजयादशमीका दिन “राजा चयन गर्ने परम्परा” चलाउँदै आएका थिए। सोही परम्परामा भाग लिन गएका बेला द्रव्य शाहले अचानक आक्रमण गरे र त्यहाँ आफ्नो प्रभुत्व कायम गरे।

लिगलिग विजय गरेपछि उनले सीधै गोर्खामाथि आक्रमण गरे। तर गोर्खालीहरूले कडा प्रतिरोध गरे। १५ दिनसम्म युद्ध हुँदा पनि द्रव्य शाहले विजय प्राप्त गर्न सकेनन् र लिगलिग फर्कन बाध्य भए।

यद्यपि, द्रव्य शाह निकै महत्त्वाकांक्षी थिए। पहिलो पराजयले उनको उत्साह घटाएन। नारायण दास अर्याल, भागीरथ पन्त, गणेश पाँडे, सर्वेश्वर खनाल, गंगाराम राणा, गजानन्द भट्टराई, काशीराम भट्टराई, मराली खवासजस्ता सहयोगीहरूले उनलाई अझै हौसला दिइरहे।

द्रव्य शाहका सैनिकहरू — थापा, भुषाल, मस्के, र राणा समूह — ले गोर्खाका राजा बसेको दरबारलाई घेराबन्दी गरी आक्रमण गरे। अन्ततः द्रव्य शाहको हातबाट खडक राजा वीरगति प्राप्त गरे।

यसरी वि.सं. १६१६ साल भदौ २५ गते द्रव्य शाह गोर्खाका राजा बने। उनका सन्तान राम शाह वि.सं. १६६३ तिर गोर्खाका राजा भए। राम शाह न्यायप्रिय र प्रसिद्ध राजा थिए।